(MobileWorld.vn) – Theo nghiên cứu mới của Kaspersky và Singapore Institute of Technology (SIT), nhiều phụ huynh tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương (APAC) và Ai Cập đang có xu hướng giảm mức độ quan tâm đến bảo mật trực tuyến khi thường xuyên chia sẻ hình ảnh, thông tin về con cái trên mạng xã hội.
Nghiên cứu cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: cha mẹ càng đăng tải nhiều nội dung liên quan đến con thì càng ít chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư trên không gian mạng.

“Sharenting” là thuật ngữ kết hợp giữa hai từ “sharing” (chia sẻ) và “parenting” (nuôi dạy con), dùng để chỉ thói quen phụ huynh đăng tải hình ảnh, video và các câu chuyện liên quan đến con trẻ lên mạng xã hội.
Theo nghiên cứu “Chia sẻ giản đơn, Rủi ro khó lường: Cách phụ huynh đánh giá mối đe dọa và ứng phó với việc chia sẻ dữ liệu về con trẻ”, những phụ huynh thường xuyên đăng ảnh và video của con có xu hướng ít quan tâm hơn đến các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phó Giáo sư Jiow Hee Jhee, Phó Giám đốc Học viện Giảng dạy và Học tập tại SIT, cho biết nhóm nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp phân tích thống kê để đánh giá mối liên hệ giữa hành vi chia sẻ của cha mẹ và nhận thức về an toàn số.
Kết quả cho thấy khi tần suất chia sẻ thông tin về con cái tăng lên, động lực áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư lại giảm xuống. Nói cách khác, nhiều phụ huynh càng tích cực “khoe con” trên mạng thì càng ít chú ý đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư của trẻ.
Nghiên cứu được thực hiện trên 152 phụ huynh tại Ai Cập, Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore và Việt Nam, có con trong độ tuổi từ 0 đến 12 tuổi.
Sự tiện lợi đối nghịch với mức độ bảo mật
Khảo sát cho thấy phần lớn phụ huynh đều nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ dấu chân số (digital footprint) cho con trẻ. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng các thao tác thiết lập bảo mật khá phức tạp hoặc tốn thời gian.
Có 87% người tham gia đồng ý rằng việc giới hạn phạm vi hiển thị bài đăng chỉ cho gia đình và bạn bè thân thiết có thể giảm đáng kể nguy cơ lộ thông tin cá nhân. Tuy nhiên, gần một nửa số người được hỏi cho rằng việc thiết lập các tùy chọn này mất nhiều thời gian.
Tương tự, khoảng 80% đánh giá việc vô hiệu hóa tính năng chia sẻ lại nội dung là biện pháp hiệu quả để bảo vệ quyền riêng tư, nhưng 40% cho biết họ ít thực hiện vì cảm thấy bất tiện.
Đối với việc tắt định vị và siêu dữ liệu (metadata) trong ảnh và video, 83% phụ huynh nhận thức được lợi ích của biện pháp này, song hơn một phần ba người tham gia khảo sát cho rằng đây là thao tác phiền phức và tốn công sức.

Theo bà Trishia Octaviano, Quản lý cấp cao mảng Giáo dục An ninh mạng khu vực APAC của Kaspersky, con người thường ưu tiên sự tiện lợi và lợi ích trước mắt. Vì vậy, nhiều người có xu hướng giữ nguyên các thiết lập mặc định trên ứng dụng thay vì dành thời gian điều chỉnh cài đặt bảo mật.
Nghiên cứu cho thấy dù hiểu rõ tầm quan trọng của an toàn số, cảm giác bất tiện trong quá trình thiết lập vẫn là rào cản khiến nhiều phụ huynh chưa chủ động bảo vệ dữ liệu của bản thân và con cái.
Tự tin bảo vệ con nhưng chưa nhận diện đầy đủ rủi ro
Khi được hỏi về khả năng bảo vệ quyền riêng tư cho con trên môi trường số, hơn 80% phụ huynh cho biết họ tự tin có thể kiểm soát những gì được đăng tải lên mạng xã hội.
Nhiều người tin rằng họ có thể loại bỏ các thông tin nhận dạng của con, tránh đăng tải những hình ảnh nhạy cảm hoặc thiết lập quyền riêng tư để giới hạn đối tượng tiếp cận nội dung.
Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng cho thấy sự tự tin này chưa đồng nghĩa với mức độ an toàn tuyệt đối. Có tới 72% phụ huynh vẫn lo ngại tài khoản hoặc dữ liệu cá nhân có thể bị tin tặc xâm nhập, ngay cả khi đã thiết lập các biện pháp bảo mật phù hợp.
Theo các chuyên gia, việc chia sẻ quá nhiều thông tin về con trẻ có thể vô tình để lộ các dữ liệu quan trọng như trường học, lịch sinh hoạt, địa điểm thường xuyên lui tới hoặc các thông tin nhận dạng cá nhân. Những dữ liệu này có thể bị lợi dụng cho các hành vi lừa đảo, đánh cắp danh tính hoặc xâm phạm quyền riêng tư.
Khuyến nghị để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh cần cân nhắc kỹ trước khi đăng tải thông tin về con lên mạng xã hội.
Một số biện pháp được đề xuất gồm: xóa các tài khoản cũ không còn sử dụng; thiết lập tài khoản ở chế độ riêng tư; thường xuyên kiểm tra và cập nhật cài đặt bảo mật; hạn chế công khai vị trí; xóa siêu dữ liệu trong ảnh và video trước khi chia sẻ.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên tránh đăng tải thông tin về trường học, câu lạc bộ hoặc những địa điểm trẻ thường xuyên xuất hiện. Trước khi chia sẻ bất kỳ nội dung nào, cần cân nhắc liệu thông tin đó có thể bị kẻ xấu lợi dụng hay không.
Các chuyên gia cũng khuyến khích cha mẹ chủ động theo dõi hoạt động trực tuyến của con và sử dụng các công cụ hỗ trợ quản lý trẻ em trên môi trường số khi cần thiết.
